Iryna (40) uit Oekraïne is in 2022 met haar twee dochters naar Nederland gevlucht voor de oorlog.
Iryna (40): “Thuis gaat niet alleen om een gebouw, het gaat om een gevoel.” (1)
Iryna: “Als mensen moeite doen om je te begrijpen, voel je je gezien en gehoord.”
Gevlucht uit Oekraïne naar Nederland
Iryna is samen met haar twee dochters in 2022 naar Nederland gevlucht door de oorlog in Oekraïne. Ze heeft niet alleen haar oude leven achtergelaten, maar ook haar man, familie, vrienden en werk door voor de veiligheid van haar en haar kinderen te kiezen.
“Het is moeilijk om uit te leggen,” vertelt ze als we haar vragen hoe het was om iedereen achter te laten. “Ik heb nog steeds vaak het gevoel dat er iets ontbreekt, alsof ik iets ben vergeten. Maar ik probeer daar niet te veel bij stil te staan. Ik kijk liever vooruit.” Sommige andere vrienden van Iryna zijn ook verhuisd naar andere landen, maar de meeste vrienden en familie wonen toch nog in Oekraïne waar nog steeds oorlog wordt gevoerd. Gelukkig heeft Iryna nog wel contact met haar geliefden, al is dat wel allemaal online. “Ik probeer te geloven dat we elkaar in de nabije toekomst weer vaker kunnen ontmoeten. De gedachte dat dit ooit mogelijk gaat zijn, geeft me steun.”
Iryna en haar twee dochters werden in Nederland opgevangen door een gastgezin. “Dat gezin werd voor twee jaar onze tweede familie. Ze lieten ons kennismaken met het Nederlandse leven, de tradities en het eten. Ze hielpen ons met documenten en praktische zaken. Dankzij hen was mijn eerste ervaring met Nederland heel positief,” vertelt Iryna. Op dit moment heeft ze geen contact meer met het gastgezin. “Zij hebben ook een eigen leven en familie, dit vind ik belangrijk om te respecteren. Maar wat zij voor ons hebben gedaan, zal ik nooit vergeten. Ze hebben ons altijd met warmte en respect behandeld. Daar ben ik voor altijd dankbaar voor. Dankzij deze mensen voelen mijn kinderen en ik ons echt thuis.”
Elkaar helpen om je thuis te voelen
Vanaf het eerste moment voelde Iryna zich welkom in Nederland. “Het gastgezin heeft daar natuurlijk voor gezorgd, maar ook de mensen in de omgeving waren heel erg vriendelijk. Ik was verbaasd hoeveel mensen bereid waren om anderen te helpen, dat heeft veel indruk op me gemaakt.
In Oekraïne houden we onze zorgen vaak voor onszelf. Maar hier ontdekte ik dat mensen bereid zijn om te helpen, als je erom vraagt. Dat is een belangrijke les geweest. Ik wilde anderen ook helpen.” Daarom doet ze vrijwilligerswerk bij Groenlicht, een organisatie die o.a. taallessen verzorgt voor vluchtelingen. Hier zet ze zich in voor de Oekraïense community en leert ze zelf de Nederlandse taal. “Wat ik bijzonder vind, is dat mensen door niet alleen leren, maar ook samenkomen. We drinken koffie, praten met elkaar en voelen ons minder alleen. Juist door verschillende achtergronden samen te brengen, leren we van elkaar. Ik heb veel respect voor de mensen achter Groenlicht. Ze zetten zich met ontzettend veel energie in voor anderen.” Iryna’s Oekraïense aard draagt bij aan dit gevoel. “In onze cultuur laten we graag zien dat we vriendelijk zijn en openstaan voor contact. Dat probeer ik hier ook te laten zien.”
Toen Iryna met haar dochters naar Nederland kwam, was het nog onbekend hoe lang ze zouden blijven. “In eerste instantie ga je uit van een maand. We beseften toen nog niet dat we misschien niet meer naar huis terug konden keren. Toen dit werkelijkheid werd, stortte mijn wereld wel een beetje in. De oorlog werd erger, de winter kwam eraan en teruggaan was geen optie meer.” In deze tijd zorgde sporten ervoor dat de rust terugkeerde in haar hoofd. “Het gaf me rust en helderheid. Daardoor kon ik weer nadenken over de volgende stappen: werk zoeken, een toekomst opbouwen en nieuwe doelen stellen.” Na verloop van tijd heeft Iryna dus ook de beslissing gemaakt om te verhuizen. Via de gemeente is ze bij KaFra Housing terechtgekomen en woont ze nu ongeveer twee jaar in een mobile home met haar dochters. “We zijn nog steeds heel blij dat we deze stap hebben gezet.”
Het kleurrijke huis van Iryna staat vol met kleine cactussen, haar favoriete plant. De plek waar ze nu woont brengt haar rust. In de mobile home woont ze zonder andere mensen en die privacy is erg fijn voor haar en de kinderen. “Ik voel me gelukkig dat ik zo’n plek heb gekregen voor mezelf en mijn kinderen. KaFra Housing doet er alles aan om ervoor te zorgen dat we ons thuis kunnen voelen. Daar ben ik erg dankbaar voor. Je ziet misschien niet altijd hoeveel werk daarachter zit, maar het is enorm veel werk om zo’n omgeving te creëren. De medewerkers zijn altijd bereid om te helpen en staan open voor vragen.”
Toch voelt Oekraïne ook nog steeds als haar thuis. “Je kunt een huis gezellig maken met kleuren, bloemen en geuren, maar uiteindelijk gaat het erom of je je veilig voelt. Of je rust ervaart. Of je jezelf kunt zijn. Thuis gaat niet over alleen een gebouw, het gaat om een gevoel. Eerlijk gezegd voel ik me nog niet helemaal thuis zoals vroeger in Oekraïne. Maar ik probeer te leren leven in het hier en nu. Dat is belangrijk. Gelukkig zijn met wat je hebt. En dat ben ik op dit moment zeker.”
Een nieuw leven beginnen
De drie vrouwen kwamen naar Nederland zonder dat ze de Engelse of Nederlandse taal konden spreken. Dat was erg lastig voor Iryna: “In het begin wilde ik vooral begrijpen wat er gebeurde. Alles was nieuw en onbekend. Om Nederlands te leren, moest ik eerst een beetje Engels leren. Zelfs eenvoudige dingen, zoals een bezoek aan het ziekenhuis, waren een uitdaging.” Inmiddels beheerst ze de Engelse taal erg goed en kan ze zich ook redden in het Nederlands. “Nu voel ik me zekerder. Ik heb een woning, mijn kinderen gaan naar school en ik heb mogelijkheden om te werken en mezelf te ontwikkelen. Maar nu wil ik verder gaan. Ik wil de taal beter leren zodat ik meer contact kan hebben met Nederlandse mensen en echt onderdeel kan worden van de samenleving.”
Doordat ze met veel Oekraïners op dezelfde plek woont, voelt Iryna zich nog niet volledig onderdeel van de Nederlandse gemeenschap. Wel heeft ze Nederlandse vrienden waarmee ze soms koffie drinkt. “Als ik met hun ben, dan voel ik me wel onderdeel van de gemeenschap. Daarnaast heb ik collega’s op mijn werk, studenten die lessen volgen en mensen die ik via vrijwilligersorganisaties ontmoet. Al die contacten helpen mij om verbinding te maken.” Ze vertelt dat ze van dagen zoals Koningsdag en feesten zoals carnaval enorm kan genieten. “Ik hou ervan om mensen hun leven te zien leven. Iedereen is gefocust om een goed leven te hebben en om gelukkig te zijn. Dat is inspirerend.”
De toekomst
Iryna droomt ervan om fitnesscoach voor vrouwen te worden. “Sport heeft mij geholpen om zowel lichamelijk als mentaal sterk te blijven.
Ik heb ervaren hoe belangrijk het is dat je luistert naar je lichaam en om eerlijk te blijven naar jezelf om gelukkig te zijn. Daarom wil ik andere vrouwen helpen hetzelfde te ervaren.” Voor haar draait werk niet alleen om geld, maar vooral om ontwikkeling. Op dit moment werkt ze in een restaurant, net zoals ze vroeger op jonge leeftijd in Oekraïne deed. “Als je thuis blijft wachten, gebeurt er niets. Door te werken leer ik de taal, ontmoet ik mensen en doe ik ervaring op. Ik probeer altijd iets positiefs te halen uit nieuwe situaties. Ik heb mijn hele leven achtergelaten en een kans gekregen in Nederland. Dit is een kans die niet iedereen heeft, dus ik heb het met beide handen aangepakt en zal dat ook altijd blijven doen. Positief blijven is de enige optie.”
Als we haar vragen om één ding aan de lezer mee te geven, is het dat je dankbaar moet zijn voor wat je hebt. “En ook dat je deze dankbaarheid moet uitspreken. Wanneer iemand iets voor je doet, mag je dat laten weten.” Iryna heeft veel meegemaakt, maar wil niet dat haar ervaringen haar als persoon definiëren. “Het is heel moeilijk geweest. Ik ben veel bang geweest, maar toch ben ik doorgegaan. Als je dat vasthoudt, kom je er wel.”